Ο καλός δάσκαλος σταδιακά καθιστά τον εαυτό του περιττό

Ασχολούμαι πάνω από 40 χρόνια με την εκπαίδευση ανθρώπων (παιδιών & ενηλίκων). Και όλα αυτά τα χρόνια με ενοχλεί η ετικέτα του δάσκαλου ή του εκπαιδευτή αν και την χρησιμοποιώ κατά περίπτωση μιας και η λέξη, ως όρος και ιδιότητα, είναι γενικά γνωστός και αποδεκτός.

Και κάθε φορά που αναγκάζομαι να χρησιμοποιήσω τον όρο αυτό για τον εαυτό μου (για το επάγγελμά μου), βλέπω τον Σωκράτη να μου κουνάει δηκτικά το δάχτυλο. Και τις νύχτες βλέπω σαν εφιάλτη τη φράση του. “Δεν μπορώ να διδάξω τίποτα σε κανέναν. Μπορώ μόνο να τον μάθω να σκέφτεται”.

Και αναρωτιέμαι, πως αν ο μέγιστος Σωκράτης αποποιείται τον χαρακτηρισμό Δάσκαλος, τότε ποια λέξη ή φράση αποδίδει καλύτερα αυτό που κάνω εδώ και μια ζωή. Βασικά βοηθώ ανθρώπους να μάθουν περισσότερα, ευκολότερα, καλύτερα. Στόχος δεν είναι μόνο η προσωπική τους βελτίωση αφηρημένα αλλά και η επιτυχία τους στο στίβο της ζωής.

Ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού; Να διδάξει; Μα, αν δεν το μπορούσε ο Σωκράτης, πώς μπορούμε εμείς;

Καταλήγω (και αυτό είναι το πιστεύω μου) ότι ο εκπαιδευτικός με το γενικό όρο είναι εκεί για να διευκολύνει το μαθητή να μάθει. Να του δείχνει το δρόμο και να τον αφήνει να ανακαλύπτει ο ίδιος το που οδηγεί και πώς να τον περπατήσει με τον καλύτερο τρόπο. Έτσι ο ορίζοντας και η αναζήτηση του μαθητή έχει εύρος, ποικιλία, σύγκριση. Δεν αποτελεί μια κονσερβοποιημένη άποψη που του σερβιρίστηκε έτοιμη από τον διδάσκοντα αλλά μια προσωπική ανακάλυψη, εμπειρί=E1 και γνώση. Για αυτό ο δάσκαλος θα μπορούσε ένα οριστεί ως διευκολυντής μάθησης (περίεργη φράση).

Πάντα ένοιωθα ότι ο ρόλος μου δεν είναι να σπρώξω μασημένη τροφή στο μαθητή αλλά να τον βοηθήσω να αναπτύξει και να αποκτήσει δικές του δεξιότητες και τεχνικές ώστε να βρίσκει ο ίδιος την άκρη. Και πάνω σε αυτές τις ικανότητες να πατήσει, ώστε στη συνέχεια να πετάξει μακριά χωρίς να έχει ανάγκη τη δική μου συνεχή στήριξη, καθοδήγηση ή προστασία.

Στις καιρούς που ζούμε, η ικανότητα του να μελετάς και να μαθαίνεις μόνο σου και χωρίς την συνεχή βοήθεια ενός άλλου προσώπου είναι σημαντική. Και η μάθηση ως γνωστό δεν σταματάει στο λύκειο ή στο πανεπιστήμιο. Σε ένα συνεχώς και ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, απαιτούνται συνεχώς νέες δεξιότητες και γνώσεις. Αν δεν έχουμε μάθει πώς να μαθαίνουμε γρήγορα και αποτελεσματικά, αν δεν έχουμε ακονίσει τις νοητικές και γνωστικές μας ικανότητες, σύντομα θα χάσουμε την επαφή με τον τεράστιο όγκο πληροφοριών που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Θα μείνουμε πίσω από τις εξελίξεις, θα νοιώθουμε αβοήθητοι, ανίκανοι να αντιδράσουμε, να προσαρμοστούμε και θα γεμίσουμε με ανασφάλεια, άγχος και φόβο.

Για όλα τα παραπάνω νοιώθω ότι ο ρόλος δασκάλου είναι περισσότερο να διευκολύνει τη μάθηση και την ανάπτυξη του μαθητή (ποιότητα), παρά να του διδάξει μια συγκεκριμένη ύλη και ένα συγκεκριμένο αριθμό κεφαλαίων (ποσότητα). Θα πρέπει να μάθουμε σε κάποιον πώς να πιάνει τα ψάρια μόνος του.

Για αυτό και ο στόχος θα πρέπει να είναι (ως εκπαιδευτικοί) σταδιακά να καθιστούμε τους εαυτούς μας περιττούς. Τότε ίσως θα έχουμε πραγματικά βοηθήσει ουσιαστικά, πολλαπλασιαστικά και μακροπρόθεσμα. Ας δώσουμε λοιπόν τα φτερά στους μαθητές μας να επεξεργάζονται τις πληροφορίες, να φιλτράρουν τα δεδομένα και να ανακαλύπτουν τη γνώση. Να πάρουν τη σκυτάλη και να τρέξουν μόνοι τους. Γιατί η γνώση δεν διδάσκεται αλλά ανακαλύπτεται από τους ικανούς μαθητές σε μια δια βίου αναζήτηση για ένα καλύτερο άνθρωπο και πολίτη.

Διαβάστε ακόμη:

Κάνε το καλό και ρίχτο στο γιαλό

gialosΑπό μικρά παιδιά ακούμε αυτή την απλή προτροπή, απόσταγμα της εμπειρίας και της σοφίας του απλού λαού μας.

Ποτέ δεν μπορεί να ξέρει κανείς αυτό το καλό τι διαστάσεις θα πάρει και πόσο μακριά θα πάει και πόσους θα ευεργετήσει.
Το επόμενο περιστατικό που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Βιβλίο και ζωή, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία και επιβεβαιώνει την λαϊκή σοφία.

Κάποτε ένας φτωχός Σκωτσέζος αγρότης, ενώ καλλιεργούσε το χωράφι του, άκουσε τη φωνή ενός παιδιού που κλαίγοντας ζητούσε βοήθεια...
Αμέσως παράτησε τα εργαλεία του κι έτρεξε προς το μέρος ενός βούρκου, απ'όπου προέρχονταν οι φωνές.
Τι να δεί;
Ένα τρομοκρατημένο αγόρι, βυθισμένο κιόλας μέχρι τη μέση στη λάσπη, πάλευε μάταια να ελευθερωθεί ουρλιάζοντας.
Χωρίς αργοπορία ο αγρότης έσωσε το αγόρι, που σίγουρα θα πέθαινε αργά και βασανιστικά.

Περισσότερα

O Kώδικας Ηθικής των Ινδιάνων

indians1. Ξύπνα με το φως του Ήλιου για να προσευχηθείς. Να προσεύχεσαι μόνος. Να προσεύχεσαι συχνά. Το Μεγάλο Πνεύμα θα ακούσει, αρκεί να μιλήσεις.

2. Να δείχνεις κατανόηση για αυτούς που έχασαν το δρόμο τους. Άγνοια, αλαζονία, θυμός, ζηλοτυπία και πλεονεξία ανθούν από μια χαμένη ψυχή. Προσευχήσου ότι θα βρουν καθοδήγηση.

3. Ψάξε για τον εαυτό σου, να είσαι ο εαυτός σου. Μην επιτρέπεις σε άλλους να δημιουργούν το μονοπάτι σου. Είναι δικός σου ο δρόμος και μόνο δικός σου. Άλλοι μπορούν να περπατήσουν μαζί σου αλλά κανείς δεν μπορεί να
περπατήσει στη θέση σου.

Περισσότερα

Παραγωγικότητα

success1Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την παραγωγικότητα. Όμως είναι στ’ αλήθεια παραγωγικός, αυτός που φέρνει σε πέρας  μεγάλο αριθμό εργασιών  και υποχρεώσεων ή είναι εκείνος, που αφοσιώνεται απόλυτα στο ο,τιδήποτε κάνει, την ώρα που το κάνει και το εκτελεί όσο γίνεται τελειότερα;

Αν ξεκινάτε να κάνετε κάτι, απλά για να τελειώνετε και να  ξεμπερδεύετε,  στο τέλος είναι πιθανό να έχετε μεν ασχοληθεί με αρκετά, όχι όμως  με το καλύτερο αποτέλεσμα και οι μισοτελειωμένες τσαπατσούλικες δουλειές θα συνεχίζουν να σας  αγχώνουν.

Αν πάλι είστε απόλυτα προσηλωμένοι σε αυτό που κάνετε, τότε όλα θα γίνουν στην πραγματικότητα πιο γρήγορα, επειδή θα έχουν σωστά ολοκληρωθεί και - το κυριώτερο-  θα νοιώσετε την πληρότητα και την χαρά της δημιουργίας και της επίτευξης ενός σκοπού.

Καινούργια ερεθίσματα κάθε μορφής μας βομβαρδίζουν ασταμάτητα στην σύγχρονη ζωή. Κινητά, SMS, e-mail, ειδήσεις στην οθόνη  αυτοστιγμεί από κάθε γωνιά της γης και μια πόλη πολύβοη, μας αποσπούν την προσοχή και ο νους αρχίζει να ταξιδεύει μακρυά. Από την άλλη η φιλοσοφία των καιρών τα θέλει όλα εδώ και τώρα και σαν μωρά παιδιά ζητάμε την άμεση  ικανοποίηση της κάθε επιθυμίας και ανάγκης. Η πίεση « να τελειώνουμε» γίνεται έτσι επιτακτική εις βάρος της ποιότητας.

Περισσότερα

  • Σημαντική διεθνής διάκριση & επίτευξη στόχου!

    Σημαντική διεθνής διάκριση & επίτευξη στόχου!

    Φέτος, είχα την ευκαιρία και την τιμή να εκπροσωπήσω τη χώρα μας σε διεθνείς αγώνες ρητορικής. Κάτι που θα γινόταν για πρώτη φορά, μιας και η χώρα μας, μέχρι το περασμένο καλοκαίρι, δεν είχε τη δυνατότητα να διαγωνίζεται σε διεθνείς αγώνες των Τ.Μ.Ιnternationals.

    Περισσότερα

  • Μεγάλη Επιτυχία

    Μεγάλη Επιτυχία

    Η μεγαλύτερή μου χαρά, ως SucceesMentor & Top Performance Trainer, είναι να βλέπω τους "μαθητές" μου , να βελτιώνονται και να φτάνουν ψηλότερα μέσα από την συνεργασία μας.

    Περισσότερα

  • International Coach Federation

    International Coach Federation

    O Γιάννης Αραχωβίτης με τον κ. Dave Wondra, PCC, USA,Chairman ICF Global Board



    e-genius.gr ...intelligent web software